Ιδρύθηκε το Μάρτη του 1921 από μια ομάδα κορυφαίων πνευματικών και κοινωνικών παραγόντων, με επικεφαλής τον περίφημο αθηναιογράφο λόγιο Δημήτριο Γρηγ. Καμπούρογλους, με τη σωματειακή επωνυμία «Οδοιπορικός Σύνδεσμος». Έπειτα από δεκαεξάχρονη σημαντική δραστηριότητα, το Μάρτη πάλι του 1937, μετασχηματίστηκε, αλλάζοντας και την επωνυμία του σε «Ελληνική Περιηγητική Λέσχη». Με την ίδια που είχε τότε διοίκηση, αλλά με σκοπούς προσαρμοσμένους στα νεότερα πλέον εθνοκοινωνικά και πολιτιστικά δεδομένα.
Ενισχυμένο τώρα και με σύγχρονες δυνάμεις σημαντικών εκπροσώπων του διανοητικού, κοινωνικού, επιστημονικού και καλλιτεχνικού χώρου. Μερικά ονόματα θα μας δώσουν και την ποιότητα και τη σοβαρότητα της προσφοράς. Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο λογιοεκδότης και ποιητής Κώστας Ελευθερουδάκης, οι λόγιοι Στέλιος Χιλιαδάκης, Αλέξανδρος Πάλλης, Δημήτρης Μητρόπουλος, Νίκος Καζαντζάκης, Άγγελος Σικελιανός, Κώστας Ουράνης, Παύλος Νιρβάνας κ.ά. υπήρξαν οι πρώτοι βάρδοι, πλάι στον Καμπούρογλους, το 1921. Στη νεώτερη δομή, το 1937, είχαν προστεθεί ή κι ενεργοποιηθεί παλιότεροι, πολλοί επίσης φυσιολατρικοί πιστοί, ο Δημήτρης Παπαευστρατίου, που υπήρξε ο διακινητής του πνευματικού τουρισμού στη λαϊκή βάση, ο Κώστας Βάρναλης, ο Μάρκος Αυγέρης, ο Απόστολος Δασκαλάκης, ο Στράτης Δούκας που τότε έβγαζε το ωραίο περιοδικό «Τρίτο Μάτι», ο Κώστας Καιροφύλλας, ο Δημήτρης Μωρέτης, ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, ο Ευάγγελος Παπανούτσος, ο Πέτρος Χάρης, ο ζωγράφος Σπ. Βασιλείου, η Μυρτιώτισσα, ο Απ. Μαγγανάρης, η Ελένη Σαμίου-Καζαντζάκη, ο Θεόδ. Χοϊδάς, η Ραλλού Μάνου, η Κούλα Πράτσικα, η Αλεξάνδρα Μωρέτη, η Αννα Κατσίγρα, η Αθηνά Ταρσούλη, η Ελένη Γεωργίου, που αργότερα υπήρξε το πρώτο γυναικείο μέλος στο διοικ. συμβούλιο της Λέσχης και πλήθος άλλοι που θα γνωρίσουμε στην ιστορική συνέχεια.
Πάντα με τους προοδευτικούς οραματισμούς μιας τουριστικής – περιηγητικής ανάπτυξης του λαού και μιας ισοδύναμης συνάθλησης Κέντρου και Περιφέρειας. Σε μια παλιά πορεία στον Όλυμπο έγραψε ο Μητρόπουλος το «Να ζει κανείς δεν έχει σημασία, να ανεβαίνεις ψηλές κορφές βουνών κ.λπ.», που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εκδρομικά» το Γενάρη του 1933. Με τον ενθουσιαστικό -του καλλιτέχνη- υπερβατικό λόγο, ο γίγαντας εκείνος της μουσικής, συνόψισε ένα φιλοσοφικό γίγνεσθαι.
Κι έπραξαν πολλά, οι βάρδοι αυτοί του πολιτιστικού τουρισμού, που ήταν άγνωστος και σαν λέξη «τουρισμός» -με την περιηγητική δομή- στον τόπο, τουλάχιστον ως ‘τις πρώτες δυο δεκαετίες του εικοστού αιώνα. Αρκεί να σημειωθεί ότι στις κρατικές δραστηριότητες μια υποτυπώδης τέτοια υπηρεσία λειτουργούσε με την επωνυμία «Διεύθυνσις Ξένων και Εκθέσεων». Είχε ιδρυθεί το 1914 και κάλυπτε απλώς τη διακίνηση των ξένων στη χώρα και την εποπτεία των, όχι και τόσο συχνών, εμπορικών εκθέσεων. Ο Ελληνικός Οργανισμός τουρισμού ιδρύθηκε από την Πολιτεία το 1929, έπειτα από δραστήριες υποδείξεις του Οδοιπορικού Συνδέσμου. Τον διοικούσε ένα συμβούλιο από τριάντα μέλη, που ανάμεσά τους ήταν και μερικοί σύμβουλοι του Οδοιπορικού, το 1935 πρόεδρος του Ε.O.Τ. έγινε το μέλος του Οδοιπορικού Συνδέσμου, καθηγητής της ΑΣΟΕ Γιάννης Τουρνάκης, με άμεσους βοηθούς του τη Σοφία Καλλέργη, κατοπινή σύζυγό του και τον Ευάγγελο Σαββόπουλο, πολλές φορές βουλευτή Πειραιά μετά τον πόλεμο και υπουργό Παιδείας, Εμπορίου και Προεδρίας Κυβερνήσεως, συγγραφέα και αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Ευρώπης, πιστό φίλο της ΕΠΛ.
Απόσμασμα απο το βιβλίο του Δημήτρη Σιατόπουλου “Ελληνική Περιηγητικη Λέσχη – Οδοιπορικος Σύνδεσμος (1921-1991)”
